دوره 27، شماره 2 - ( بهار 1400 )                   جلد 27 شماره 2 صفحات 130-147 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Roohbakhsh E, Barari A, Abbaszadeh H. The Effect of Interval Training and Consuming Fenugreek Seed Extract on FGF-21 and VEGF Gene Expression in Patients With Coronary Artery Diseases. Horizon Med Sci. 2021; 27 (2) :130-147
URL: http://hms.gmu.ac.ir/article-1-3583-fa.html
روحبخش عباد، براری علیرضا، عباس زاده هاجر. ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﻤﺮیﻦ دوره‌ای و ﻣﺼﺮف ﻋﺼﺎره داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺎن ژن FGF-21 و VEGF در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری ﻋﺮوق ﮐﺮوﻧﺮ. افق دانش. 1400; 27 (2) :130-147

URL: http://hms.gmu.ac.ir/article-1-3583-fa.html


1- ﮔﺮوه ﻓﯿﺰیﻮﻟﻮژی ورزﺷﯽ، واﺣﺪ آیﺖ‌اﷲ آﻣﻠﯽ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، آﻣﻞ، ایﺮان.
2- ﮔﺮوه ﻓﯿﺰیﻮﻟﻮژی ورزﺷﯽ، واﺣﺪ آیﺖ‌اﷲ آﻣﻠﯽ، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، آﻣﻞ، ایﺮان. ، alireza54.barari@gmail.com
3- ﮔﺮوه ﻓﯿﺰیﻮﻟﻮژی ورزﺷﯽ، واﺣﺪ ﺳﺎری، داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ، ﺳﺎری، ایﺮان.
متن کامل [PDF 5378 kb]   (260 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (378 مشاهده)
متن کامل:   (124 مشاهده)

ﻣﻘﺪﻣﻪ

ﺑﯿﻤﺎری ﻋﺮوق ﮐﺮوﻧﺮ ﺑﯿﺶ از ﺳﺎیﺮ ﺑﯿﻤﺎری‌ها ﺑﺮ ﺟﻬﺎن ﻏﻠﺒﻪ ﮐﺮده و ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻌﻠﻮﻟﯿﺖ‌ها و ﻣﺮگ‌و‌ﻣﯿﺮها را ﺑﻪ ﺧﻮد اﺧﺘﺼﺎص داده اﺳﺖ. رژیﻢ غذایی ﭘﺮﭼﺮب، اﺳﺘﻌﻤﺎل دﺧﺎﻧﯿﺎت و ﺳﺒﮏ زﻧﺪﮔﯽ ﻏﯿﺮﻓﻌﺎل از ﻋﻮاﻣﻞ اﺻﻠﯽ ﻣؤﺛﺮ در ایﺠﺎد ایﻦ ﺑﯿﻤﺎری هستند [1].
درﻣﺎن و ﺗﻮان‌ﺑﺨﺸﯽ ایﻦ ﺑﯿﻤﺎری ﭘﺮهزیﻨﻪ اﺳﺖ و ﺑﺎ هزیﻨﻪ‌های ماﻟﯽ و ﺗﻬﺪیﺪﮐﻨﻨﺪه زیﺎدی همراه اﺳﺖ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮایﻦ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی از عواﻣﻞ زﻣﯿﻨﻪ‌ای ایجادکننده این بیماری ﺿﺮوری اﺳﺖ. ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی از ﺑﯿﻤﺎری از ﻃﺮیﻖ ﮐﻨﺘﺮل ﻋﻮاﻣﻞ ﺧﻄﺮ ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﺎﻻ، ﭼﺮﺑﯽ ﺧﻮن (ﭼﺮﺑﯽ‌ها)، درﺻﺪ ﭼﺮﺑﯽ‌های ﺑﺪن و اﻧﺠﺎم ﺗﻤﺮیﻨﺎت ﺑﺪﻧﯽ اﻣﻜﺎن‌ﭘﺬیﺮ اﺳﺖ [2]. 
تمریﻦ ﺑﺪﻧﯽ، ﺑﺪن را ﺑﺴﯿﺎر ﺳﺎزﮔﺎر ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ و ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﯿﺰان ﻣﺮگ‌و‌ﻣﯿﺮ ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ را ﮐﺎهش دهد و ﺑﻪ ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻗﻠﺐ و ﻋﺮوق ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ. یﮑﯽ از ایﻦ ﺳﺎزﮔﺎری‌ها، روش آﻧﮋیﻮژﻧﺰ اﺳﺖ. 
ﻓﺎﮐﺘﻮرهای ﻣﺨﺘﻠﻒ رﺷﺪ در ایﻦ روش نقش دارند ﮐﻪ مهم‌ترین آن‌ها ﻓﺎﮐﺘﻮر رﺷﺪ ﻓﯿﺒﺮوﺑﻼﺳﺖ و ﻓﺎﮐﺘﻮر رﺷﺪ اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل عروﻗﯽ هستند [4 ،3]. VEGF ﻗﻮی‌ﺗﺮیﻦ ﻣﯿﺘﻮژن ﻣﺨﺼﻮص سلول‌های اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل اﺳﺖ [5] ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻨﻈﯿﻢ‌ﮐﻨﻨﺪه اﺻﻠﯽ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ‌ﺷﻮد [4]. 
این ﻓﺎﮐﺘﻮرهای رﺷﺪ اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل ﻋﺮوﻗﯽ، ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﯿﻮﻟﻮژیﮑﯽ ﺧﻮد را از ﻃﺮیﻖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺮ ﮔﯿﺮﻧﺪه‌های ﺗﯿﺮوزیﻦ kinesis در ﻏﺸﺎی ﭘﻼﺳﻤﺎی سلول‌های هدف اﻧﺠﺎم ﻣﯽدهند. ایﻦ ﮔﯿﺮﻧﺪه‌ها ﭘﺲ از اﺗﺼﺎل ﺑﻪ ﻟﯿﮕﺎﻧﺪ ﺧﻮد، ﺑﻪ دیﻤﺮ ﺗﺒﺪیﻞ ﺷﺪه و ﻓﺴﻔﺮیﻠﻪ ﻣﯽ‌ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در‌ﻧﻬﺎیﺖ ﺑﻪ ﺣﻮادث آﺑﺸﺎر داﺧﻞ ﺳﻠﻮل ﺧﺘﻢ ﻣﯽ‌ﺷﻮد.
VEGF در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺤﺮک‌هایی ﻣﺎﻧﻨﺪ هیپوﮐﺴﯽ و ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﯽ (ﻧﯿﺮوی همودیﻨﺎﻣﯿﮑﯽ ﻧﺎﺷﯽ از اﺻﻄﮑﺎک ﺟﺮیﺎن ﺧﻮن و دیﻮاره‌های ﺷﺮیﺎن‌ها) از ﺳﻠﻮل‌های اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل ﺗﺮﺷﺢ ﻣﯽ‌ﺷﻮد [5]. ﺑﺮﺧﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت در ﻣﻮرد ﺑﯿﺎن ژن VEGF در ﻋﻀﻠﻪ اﺳﮑﻠﺘﯽ اﻧﺴﺎن ﻧﺸﺎن‌دهنده اﻓﺰایﺶ هم‌زﻣﺎن VEGF mRNA و پروتئین VEGF ﻓﯿﺒﺮهای ﻋﻀﻼﻧﯽ بودند [6].
میلی‌هارجو و همکاران، ﺑﯿﺎن ژن یعنی فاکتور رشد آندوتلیال عروقی (VEGF) را ﮐﺎوش ﮐﺮده و ﻣﺸﺎهده ﮐﺮدند ﮐﻪ ﭘﻨﺞ ﺟﻠﺴﻪ آزمایش ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﮐﺎهش ﭘﺎﺳﺦ اﻓﺰایﺶ ﺑﯿﺎن فاکتور رشد تغییردهنده بتا، فاکتور رشد فیبروبلاستی (FGF) و فاکتور رشد آندوتلیال عروقی (VEGF) ﺑﻪ یﮏ ﺟﻠﺴﻪ آزمایش ﺣﺎد ﻣﯽ‌ﺷﻮد [7]. 
ﺑﯿﺎن VEGF ﺑﻪ ﻃﯿﻒ ﮔﺴﺘﺮده‌ای از ﻋﻮاﻣﻞ، از ﺟﻤﻠﻪ هورﻣﻮن‌ها، ﻓﺎﮐﺘﻮرهای رﺷﺪ و ﺗﺮاﮐﻢ اﮐﺴﯿﮋن ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد. در ﺻﻮرت ﮐﻤﺒﻮد اﮐﺴﯿﮋن، ﻓﺎﮐﺘﻮرهای اﻟﻘﺎ‌ﮐﻨﻨﺪه ﮐﻤﺒﻮد اﮐﺴﯿﮋن (HIFα1 و HIFα2) ﺑﻪ ﭘﺮوﻣﻮﺗﺮ ژن VEGF-a ﻣﺘﺼﻞ ﻣﯽ‌ﺷﻮﻧﺪ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮایﻦ ﺑﯿﺎن VEGF را اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌دهند. 
در ﺷﺮایﻂ ایﺴﮑﻤﯿﮏ، HIF-1a‌، در ﭘﺎیﯿﻦدﺳﺖ، ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﻮﻟﮑﻮل‌ها ﻣﺎﻧﻨﺪ VEGF و ﮔﯿﺮﻧﺪه آن را اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌دهد ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻮﺑﻪ ﺧﻮد VEGF را ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ و اﺛﺮ ﻧﻮروﺗﺮوﻓﯿﮏ آن را روی ﺳﻠﻮل‌های اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل و ﺳﻠﻮل‌های ﻋﺼﺒﯽ به دﻧﺒﺎل ﺷﺮایﻂ ﮐﻤﺒﻮد اﮐﺴﯿﮋن اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌دهد، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ یﮏ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ ﻧﯿﺰ اﻧﺠﺎم ﻣﯽ‌ﺷﻮد، تمرینات بدنی حاد و مزمن  به عنوان یک عامل قوی در آنژیوژنز می باشد. 
ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻧﺸﺎن دادند تمرین استقامتی ﺑﻪ اﻓﺰایﺶ ﻋﻮاﻣﻞ دﺧﯿﻞ در آﻧﮋیﻮژﻧﺰ در اﻧﺪام‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﮐﻤﮏ ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ. ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻧﺸﺎن دادند اﻓﺰایﺶ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ در آﺳﺘﺎﻧﻪ 70 تا 80 درصد ﺣﺪاﮐﺜﺮ اﮐﺴﯿﮋن ﻣﺼﺮﻓﯽ (VO2MAX) در ﻋﻀﻠﻪ اﺳﮑﻠﺘﯽ اﺗﻔﺎق ﻣﯽ‌اﻓﺘﺪ. 
ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، یﮏ‌ﺑﺎر تمرین استقامتی زیﺎد در آﺳﺘﺎﻧﻪ 45 درصد VO2MAX هیچ تأﺛﯿﺮی در آﻧﮋیﻮژﻧﺰ در ﻋﻀﻠﻪ اﺳﮑﻠﺘﯽ ﻧﺪارد [8]. ﺷﺎﺧﺺ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ دیﮕﺮ، ﻓﺎﮐﺘﻮر رﺷﺪ ﻓﯿﺒﺮوﺑﻼﺳﺖ (FGF) اﺳﺖ که از ﺧﺎﻧﻮاده ﻓﺎﮐﺘﻮرهای رﺷﺪ بوده و در آﻧﮋیﻮژﻧﺰ‌، درﻣﺎن آﺳﯿﺐ‌ها و رﺷﺪ ﺟﻨﯿﻦ ﻧﻘﺶ دارد [9].  از بین آن‌ها، FGF-21 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان هپاﺗﻮﻛﯿﻦ / ﻣﯿﻮﻛﯿﻦ / آدیﭙﻮﻛﯿﻦ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺪه و در ﻛﺒﺪ و ﻋﻀﻼت ﺑﯿﺎن ﻣﯽ‌ﺷﻮد و ﻧﻘﺶ اﺻﻠﯽ ﺗﻨﻈﯿﻢ‌ﻛﻨﻨﺪه‌ای در ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴﻢ ﮔﻠﻮﻛﺰ و ﭼﺮﺑﯽ در اﻧﺴﺎن و ﺟﻮﻧﺪﮔﺎن دارد [10]. 
FGF-21 از ﻃﺮیﻖ اﻟﻘﺎی ناقل گلوکز 1 (GLUT-1) ﺑﺎﻋﺚ ﺗﺤﺮیﮏ ﺟﺬب ﮔﻠﻮﮐﺰ در ﺳﻠﻮل‌های ﭼﺮﺑﯽ ﻣﯽ‌ﺷﻮد و از ﺗﺮﺷﺢ ﮔﻠﻮﮐﺎﮔﻮن ﺗﻮﺳﻂ ﺳﻠﻮل‌های آﻟﻔﺎی ﻟﻮزاﻟﻤﻌﺪه ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ [11]. ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، اﻓﺰایﺶ FGF-21 از ﻃﺮیﻖ اﻓﺰایﺶ ﺳﻄﺢ ﭘﺮوﺗﺌﯿﻦ  گیرنده فعال کننده تکثیر پروکسی زوم  [12] و ﻓﻌﺎل ﻛﺮدن ﻣﺴﯿﺮ AMPK-SIRT1-PGC-1α ﻛﻪ ﻧﺸﺎن‌دهنده ﭘﺘﺎﻧﺴﯿﻞ FGF-21 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درﻣﺎن ﭼﺎﻗﯽ اﺳﺖ، ﺑﺎﻓﺖ ﭼﺮﺑﯽ ﺳﻔﯿﺪ (WAT) را ﺑﻪ ﻗﻬﻮه‌ای ﺗﺒﺪیﻞ ﻣﯽ‌ﻛﻨﺪ [13]‌. 
ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻧﺸﺎن دادند ﺳﻄﺢ FGF-21 ﭘﺲ از تمرین در ﺑﯿﻤﺎران ﭼﺎق و دارای اﺿﺎﻓﻪ‌وزن اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌یﺎﺑﺪ [14]‌. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، جئون و همکاران [15]، ﻧﺎﮐﺎرآﻣﺪی تمرین اﺳﺘﻘﺎﻣﺘﯽ را در ﺳﻄﺢ ﮔﺮدش ﺧﻮن FGF-21 ﮔﺰارش ﮐﺮدند. ﻣﮑﺎﻧﯿﺴﻢ‌هایﯽ در ایﻦ ﻣﻮرد ﺗﻌﯿﯿﻦ ﻧﺸﺪه‌اﻧﺪ. در ﺳﺎل‌های اﺧﯿﺮ، ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺎ ﺷﺪت زیﺎد ﺑﻪ ﻋﻨﻮان یﮏ آزمایش ﺗﻤﺮیﻨﯽ ﻣؤﺛﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺰایﺎی ﺑﯿﺸﺘﺮی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺎ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺘﻮﺳﻂ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ. 
ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل، آزمایشات HIIT اﺛﺮات ﻣﺸﺎﺑﻪ تمرینات تداومی با شدت متوسط (MICT) را در ﺳﺎزﮔﺎری ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮑﯽ ﻋﻀﻠﻪ اﺳﮑﻠﺘﯽ، ﺗﻨﺎﺳﺐ اﻧﺪام ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ و ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﺪن ﻧﺸﺎن داده‌اند [15]‌. ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، تمرینات تناوبی باشدت بالا (HIIT) ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰایﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮ از MIIT در ﺳﻄﺢ ﺳﺮﻣﯽ FGF-21 ﻣﯽ‌ﺷﻮد. 
ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺎن دادند FGF-21 در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ یﮏ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ ﺣﺎد اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌یﺎﺑﺪ. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، هیچ ﺗﻐﯿﯿﺮ یﺎ ﮐﺎهشی در ایﻦ هورﻣﻮن در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺗﻤﺮیﻦ ﮔﺰارش ﻧﺸﺪه اﺳﺖ [17 ،16].  ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ، ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﻮﺟﻮد ﻧﺸﺎن می‌دهند ﺑﺮﺧﯽ گیاهان در درمان ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ ﻣؤﺛﺮ هستند [18]‌. در ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ ایﺮان، ﮔﯿﺎه ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ به عنوان گیاه ﻣؤﺛﺮ برای این منظور شناخته شده است. آﻧﭽﻪ در ﻣﻮرد ایﻦ ﮔﯿﺎه ﺟﺎﻟﺐ ﺗﻮﺟﻪ اﺳﺖ، ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻌﯽ از اﺛﺮات درﻣﺎﻧﯽ آن، از ﺟﻤﻠﻪ اﺛﺮات ﺿﺪ آرﺗﺮوﺳﮑﻠﺮوز و ﺿﺪاﻟﺘﻬﺎب و نیز ﺗﺄﺛﯿﺮات آن ﺑﺮ ﮐﻨﺘﺮل ﭼﺮﺑﯽ ﺧﻮن، ﭼﺮﺑﯽ، ﻓﺸﺎر ﺧﻮن و ﮔﻠﯿﺴﯿﺮیﺪ اﺳﺖ [19]‌. 
ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ از ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮔﺮم و ﺧﺸﮏ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ و از ﺑﺮگ‌های آن ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣؤﺛﺮی ﺑﺮای ﺗﺴﮑﯿﻦ ﺳﺮﻓﻪ‌های ﺳﺮﻣﺎﺧﻮردﮔﯽ، اﻟﺘﻬﺎب ﻃﺤﺎل، ﮐﺒﺪ، ﮐﻤﺮدرد و ﻣﺜﺎﻧﻪ ﺳﺮد اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽ‌ﺷﻮد. ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، داﻧﻪ‌های این ﮔﯿﺎه ﻣﻠﯿﻦ ﻣﻮﺿﻌﯽ ﻣؤﺛﺮ، ﺿﺪ‌اﻟﺘﻬﺎب و ﺗﺴﮑﯿﻦ‌دهنده ﻣﻔﺎﺻﻞ هستند. ﻧﻮﺷﯿﺪﻧﯽ دم‌ﮐﺮده آن ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﺴﻞ ﻣﺨﻠﻮط ﺷﺪه اﺳﺖ ﺑﺮای درﻣﺎن ﺗﻨﮕﯽ ﻧﻔﺲ و ﺗﻮرم داﺧﻠﯽ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. بذرها، ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً ﻣﻔﯿﺪ هستند. ﭼﻨﺪیﻦ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ اﺧﯿﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮ داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ در ﮐﺎهش ﮐﻠﺴﺘﺮول را ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮده‌اند [20]‌. 
بیشتر اﺛﺮات درﻣﺎﻧﯽ داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﮐﻪ در ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺮﺗﺒﻂ ﻣﺸﺎهده ﺷﺪه، ﺑﻪ اﺛﺮ آﻧﺘﯽ‌اﮐﺴﯿﺪاﻧﯽ، ﺿﺪاﻟﺘﻬﺎﺑﯽ و ﭘﺮی‌ﺑﯿﻮﺗﯿﮑﯽ اﺟﺰای ﻓﻌﺎل داﻧﻪ‌ها اﺷﺎره دارد. ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت همچنین ﻧﺸﺎن داده‌اند ایﻦ ﮔﯿﺎه دارای اﺛﺮ ﺿﺪ‌اﻟﺘﻬﺎﺑﯽ و آﻧﺘﯽ‌اﮐﺴﯿﺪاﻧﯽ روی ﻧﻤﻮﻧﻪ‌های ﺣﯿﻮاﻧﯽ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﻧﻔﺎرﮐﺘﻮس اﺳﺖ [21]‌. 
علی‌رغم اﺳﺘﻔﺎده ﮔﺴﺘﺮده از داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ در ﻃﺐ ﺳﻨﺘﯽ، هیچ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺮﺗﺒﻄﯽ در ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ایﻦ ﮔﯿﺎه در ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﺎ ﺗﻤﺮیﻦ دوره‌ای ﺑﺮ ﺷﺎﺧﺺ‌های آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﭘﯿﺪا ﻧﺸﺪ؛ ﺑﻨﺎﺑﺮایﻦ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ یﺎﻓﺘﻪ‌های ﻣﺘﻨﺎﻗﺾ ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت ﻣﺨﺘﻠﻒ در ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪت‌های ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺗﻤﺮیﻦ و ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺼﺮف داروهای ﻣﮑﻤﻞ ﮔﯿﺎهی، ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ هدف ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﻤﺮیﻦ دوره‌ای همراه ﺑﺎ ﻣﺼﺮف داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺎن ژن FGF-21 و VEGF در ﺑﯿﻤﺎران ﺑﺎ اﻧﺴﺪاد ﺷﺮیﺎن ﮐﺮوﻧﺮ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.

ﻣﻮاد و روش‌ها

ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﺿﺮ از نوع ﻧﯿﻤﻪ‌ﺗﺠﺮﺑﯽ با طرح ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از آزﻣﻮن ﺑﻮد. ﺟﺎﻣﻌﻪ هدف، همه ﻣﺮدان ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ CAD ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺳﻦ آن‌ها ﺑﯿﻦ 55 ﺗﺎ 65 ﺳﺎل ﺑﻮد. آن‌ها ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎرﺳﺘﺎن‌های روﺣﺎﻧﯽ و ﺷﻬﯿﺪ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﺑﺎﺑﻞ (در ﻧﯿﻤﻪ دوم سال 2018 تا 2019) ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﺮدﻧﺪ و هیچ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺪﻧﯽ ﻣﻨﻈﻢ و ﻣﺼﺮف ﻗﺒﻠﯽ داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ (ﺣﺪاﻗﻞ در ﺷﺶ ﻣﺎه ﮔﺬﺷﺘﻪ) را ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ. 
از ﻃﺮیﻖ یﮏ اﻃﻼﻋﯿﻪ ﻋﻤﻮﻣﯽ از این بیماران دﻋﻮت ﺷﺪ ﺗﺎ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ. از ﺑﯿﻦ ﺗﻤﺎم ﺑﯿﻤﺎراﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺎیﻞ ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ در ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺑﻮدﻧﺪ، 32 ﺑﯿﻤﺎر اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ که به صورت تصادفی انتخاب شدند و همچنین به صورت تصادفی به چهار گروه تقسیم شدند. نمونه‌ها ﭘﺲ از ﻣﻌﺎیﻨﻪ ﺟﺴﻤﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺰﺷﮏ و نیز اﻣﻀﺎی ﻓﺮم رﺿﺎیﺖ آﮔﺎهاﻧﻪ به ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ راه یافتند. این افراد ﺑﻪ ﻃﻮر ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺑﻪ ﭼﻬﺎر ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل، ﻓﻘﻂ ﻣﺼﺮف ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ، ﻓﻘﻂ تمرین و ﮔﺮوه تمرین+ﻣﺼﺮف ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺷﺪﻧﺪ.
ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﺗﻤﺮیﻦ
ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﺗﻤﺮیﻦ ﺷﺎﻣﻞ هشت هفته ﺗﻤﺮیﻦ ﻣﺘﻨﺎوب ﺑﻪ ﺻﻮرت دویﺪن، سه ﺟﻠﺴﻪ در هفته ﺑﺎ ﺷﺪت 55 تا 65 درصد ضربان قلب ذخیره (HRR) و اﻓﺰایﺶ ﺗﺪریﺠﯽ ﺷﺪت ﺑﻮد. ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﺗﻤﺮیﻦ ﺷﺎﻣﻞ دویﺪن در ﻣﺤﯿﻂ داﺧﻠﯽ ﺑﻮد. هر ﺟﻠﺴﻪ ﺑﺎ ده دﻗﯿﻘﻪ ﮔﺮم ﺷﺪن ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺷﺎﻣﻞ ﺣﺮﮐﺎت ﮐﺸﺸﯽ ﺳﺒﮏ ﺑﺮای درﮔﯿﺮ ﮐﺮدن اﻧﺪام‌های ﺑﺪن ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻮیﺎ آﻏﺎز ﻣﯽ‌ﺷﺪ و ﺟﻠﺴﺎت ﺑﺎ ده دﻗﯿﻘﻪ ﺧﻨﮏ ﺷﺪن ﺑﻪ ﭘﺎیﺎن ﻣﯽ‌رﺳﯿﺪ. 
ﺗﻤﺮیﻦ اﺻﻠﯽ ﺑﺎ هدف دست‌یاﺑﯽ ﺑﻪ ﺷﺪت هدف ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﺳﺎﻋﺖ ورزﺷﯽ ﻗﻄﺒﯽ ﺑﺮای ﻧﻤﺎیﺶ ﺿﺮﺑﺎن ﻗﻠﺐ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﺗﻤﺮیﻦ در ﺟﺪول شماره 1 [22] ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ. 


 

​ﭘﺮوﺗﮑﻞ ﻣﺼﺮف ﻋﺼﺎره داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ

ﺑﺬر ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ از ﺣﻮﻣﻪ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎه ﺗﻬﯿﻪ و ﺳﭙﺲ ﭘﻮدر شد. هزار ﮔﺮم ﭘﻮدر در یﮏ ﻓﻼﺳﮏ دو ﻟﯿﺘﺮی ارﻟﻦ ﻣﺎیﺮ ﻗﺮار داده ﺷﺪ. ﺳﭙﺲ دو ﻟﯿﺘﺮ آب ﻣﻘﻄﺮ و اﺗﺎﻧﻮل 96 درصد اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪ. ﻣﺤﺘﻮا ﺑﻪ ﻣﺪت 48 ﺳﺎﻋﺖ ﺧﯿﺴﺎﻧﺪه ﺷﺪ و ﺳﭙﺲ از ﻃﺮیﻖ ﮐﺎﻏﺬهای ﻓﯿﻠﺘﺮ، ﻓﯿﻠﺘﺮ ﺷﺪ. سپس از روﺗﺎواﭘﻮر ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج اﻟﮑﻞ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﻣﺤﺘﻮای ﺑﺎقی‌ماﻧﺪه ﻏﻠﯿﻆ و ﺧﺸﮏ ﺷﺪ [23]. 
اﻓﺮاد ﻓﻘﻂ در ﮔﺮوه ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ و ﮔﺮوه‌های تمرین+‌ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ده ﻣﯿﻠﯽ‌ﮔﺮم در ﮐﯿﻠﻮﮔﺮم ﻋﺼﺎره داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ را ﺑﻪ ﻣﺪت هشت هفته (هر روز در ﺳﺎﻋﺖ شش ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ) ﻣﺼﺮف ﮐﺮدﻧﺪ.
ﻧﻤﻮﻧﻪ‌ﮔﯿﺮی از ﺧﻮن و ﺗﻬﯿﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻮﻓﯽ
نمونه ﺧﻮن (پنج ﻣﯿﻠﯽ‌ﻟﯿﺘﺮ از وریﺪ ﺑﺎزویﯽ اﻓﺮاد) 24 ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از تمرین و 48 ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺲ از آﺧﺮیﻦ روز تمرین (تمرین، ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ و تمرین+ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ)، ﭘﺲ از 24 ﺳﺎﻋﺖ ﻧﺎﺷﺘﺎیﯽ در آزﻣﺎیﺸﮕﺎه ﭘﺎﺳﺘﻮر در ﺑﺎﺑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ. 
ﺑﺮای ﺗﻬﯿﻪ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻮﻓﯽ، ﺧﻮن ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ سه هزار دور در دﻗﯿﻘﻪ و ﺑﻪ ﻣﺪت هفت دﻗﯿﻘﻪ ﮐﺎﻣﻼً ﺳﺎﻧﺘﺮیﻔﯿﻮژ ﺷﺪ.  ماده سفید (پوشش لیفی)  بین  گلبول قرمز که در بخش پایینی خون و پلاسما که در بخش بالایی خون قرار دارد قرار می گیرد.  ﺑﺮای ﺟﺪاﺳﺎزی ﭘﻮﺷﺶ ﺑﻮﻓﯽ از هزار ﻧﻤﻮﻧﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ و ایﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﻪ ﺗﺪریﺞ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. هدف ایﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ DNA از ﭘﻮﺳﺘﻪ بوﻓﯽ ﻣﻌﺎدل 5 تا 10 ﺑﺮاﺑﺮ DNA ﮐﻞ ﺧﻮن اﺳﺘﺨﺮاج ﺷﻮد. ﺑﺮای اﺳﺘﺨﺮاج RNA‌، ﺣﺪود صد ﻣﯿﻠﯽ‌ﻟﯿﺘﺮ ﭘﻮﺷﺶ بوﻓﯽ در یﮏ ﻣﯿﮑﺮوﻟﻮﻟﻪ ﺑﺪون هیچ RNAase ﻗﺮار داده ﺷﺪ و ﺳﭙﺲ یک ﺳﯽ‌ﺳﯽ TRIzol (ﻣﻘﺪار ﻣﺤﺘﻮای اﺳﺘﺨﺮاج RNA ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺮﮐﺖ ﺳﯿﮕﻤﺎ) اﺿﺎﻓﻪ ﺷﺪ. ﻣﯿﮑﺮوﻟﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﻣﺪت پانزده دﻗﯿﻘﻪ در دﻣﺎی 2 تا 8 درﺟﻪ ﺳﺎنتی‌گراد و ﺑﺎ ﺳﺮﻋﺖ دوازده هزار ﺳﺎﻧﺘﺮیﻔﯿﻮژ ﺷﺪ. ﺳﺮاﻧﺠﺎم، رﺳﻮب در آب ﺗﺼﻔﯿﻪ‌ﺷﺪه ﺑﺎ  پیروکربوهیدرات  رژیم غذای (DEPC) ﺣﻞ و در یﺨﭽﺎل 70- درﺟﻪ ذﺧﯿﺮه ﺷﺪ. به جز ﻣﺮﺣﻠﻪ اول ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺳﻤﯿﺖ TRIzol در زیﺮ یﮏ هود ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ، ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ دیﮕﺮ ﺗﺤﺖ یﮏ هود ﻧﻮراﻧﯽ صورت گرفت. RNA اﺳﺘﺨﺮاج‌ﺷﺪه از ﻃﺮیﻖ اﺳﭙﮑﺘﺮوﻓﺘﻮﻣﺘﺮی و اﻟﮑﺘﺮوﻓﻮرز ژل آﮔﺎرز به صورت ﮐﻤّﯽ اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی ﺷﺪ.
cDNA ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﮐﯿﺖ Fermentas (ﺳﺎﺧﺖ آﻟﻤﺎن) ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ. ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ آﻏﺎزﮔﺮها‌، ﺗﻤﺎم ﻣﺤﺪودیﺖ‌های ﻣﻮﺟﻮد در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ و از Gen Runner (5.5.51) و Oligo 7.0 اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﭘﺲ از آن، ویﮋﮔﯽ آن‌ها در BLAST در ﺳﺎیﺖ NCBI ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪ. ﺟﺪول شماره 2 آﻏﺎزﮔﺮهای ﺗﻬﯿﻪ‌ﺷﺪه ﺑﺮای ایﻦ ﻣﻨﻈﻮر را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهد. ﭘﺲ از واﮐﻨﺶ روﻧﻮیﺴﯽ ﻣﻌﮑﻮس، ﺑﺮای ﺗﮑﺜﯿﺮ ﺑﺨﺶ هدف و اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی ﮐﻤّﯽ ﻋﺒﺎرات ژن، زﻣﺎن واﻗﻌﯽ PCR روی cDNA ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از رﻧﮓ SYBR Green اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. 



ﺑﺮای ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺎرایﯽ آﻏﺎزﮔﺮها، از LinReg PCR اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ ﮐﻪ در آن یﮏ ﮔﺮوه ﺑﺮای ﻧﻤﻮﻧﻪ‌های هدف ﺑﺎ یﮏ ﺟﻔﺖ آﻏﺎزﮔﺮ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽ‌ﺷﻮد و ﺳﭙﺲ ﺑﺮای هر ﮔﺮوه (هر ﺟﻔﺖ آﻏﺎزﮔﺮ)‌، یﮏ ﮐﺎرایﯽ ﺑﺮآورد ﺷﺪ. ﭘﺲ از ﺑﺮرﺳﯽِ ﺗﻤﺎم PCR‌های زﻣﺎن واﻗﻌﯽ، ﺑﺎزده ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺮای ﺗﺨﻤﯿﻦ ﮐﺎرایﯽ ﻧﻬﺎیﯽ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ اﻧﺠﺎم ﺷﺪ. ﭘﺲ از PCR در زﻣﺎن واﻗﻌﯽ، داده‌های ﺧﺎم ﺟﻤﻊ‌آوری شده و ﺗﺠﺰیﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺷﺪند.

ﺗﺠﺰیﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ داده‌ها

برای ﺗﺠﺰیﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ داده‌ها از آﻣﺎر ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﺗﻐﯿﯿﺮات درون‌ﮔﺮوهی و ﺑﯿﻦ‌ﮔﺮوهی در یﮏ ﻃﺮح ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از آزﻣﻮن از ﻃﺮیﻖ آنالیز واریانس (ANOVA) دوﻃﺮﻓﻪ و اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی‌های ﻣﮑﺮر و نیز آزﻣﻮن تعقیبی ﺗﻮﮐﯽ ﻣﻮرد ﺗﺠﺰیﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺖ. ﺳﻄﺢ معنی‌داری ﺑﺮای همه ﻣﻮارد کمتر از 05/0 تعیین ﺷﺪ. ﺗﻤﺎم ﻣﺮاﺣﻞ آﻣﺎری ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از نرم‌افزارهای GraphPadprism نسخه 8 و Excel اﻧﺠﺎم ﺷﺪ.

یافته‌ها

تصویر شماره 1 اﻟﮑﺘﺮوﻓﻮرز RNA اﺳﺘﺨﺮاج‌ﺷﺪه روی ژل آﮔﺎرز را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهد. همان‌طور ﮐﻪ ﻣﺸﺎهده ﻣﯽ‌ﺷﻮد، وﺟﻮد ﺑﺎﻧﺪهای ریﺒﻮزوم S28 RNA و S18 ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺳﺎﻟﻢ و ایﺪه‌آل RNA اﺳﺘﺨﺮاجﺷﺪه را ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهد. 



ﻧﺘﺎیﺞ ﺧﻼﺻﻪ‌ﺷﺪه در ﺟﺪول شماره 3 از ﻧﻈﺮ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺑﯿﺎن ژن VEGF و FGF21 اﺧﺘﻼف معنی‌داری را در ﮔﺮوه‌های ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ از آزﻣﻮن ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهد (P‌<0/0001). ﺗﻐﯿﯿﺮات درون‌ﮔﺮوهی ﻧﺸﺎن داد ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﯿﺎن ژن FGF21 در ﻓﻘﻂ تمرین، ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ و ﮔﺮوه‌های تمرین+‌ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ از ﭘﯿﺶ‌آزﻣﻮن ﺑﻪ ﭘﺲ‌آزﻣﻮن اﻓﺰایﺶ یﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ (P‌<0/0001). 



ﻧﺘﺎیﺞ آزﻣﻮن ﺗﻮﮐﯽ، اﻓﺰایﺶ آﻣﺎری معنی‌داری را در ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ بیان FGF21 در ﮔﺮوه‌های ﻓﻘﻂ تمرین، ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ و تمرین+ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ در ﻣﻘﺎیﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل ﻧﺸﺎن داد (P‌<0/0001) 
ﮔﺮوه تمرین+‌ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ از ﻧﻈﺮ آﻣﺎری اﻓﺰایﺶ معنی‌دار ﺑﯿﺸﺘﺮی نسبت به ﮔﺮوه‌های ﻓﻘﻂ تمرین و ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ داشت (P‌<0/0001). ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ تمرین هیچ اﺧﺘﻼف آﻣﺎری معنی‌داری را ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻧﺸﺎن ﻧﺪاد (P‌=0/4987) (تصویر شماره 2). 



ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، ﻧﺘﺎیﺞ ﻣﻘﺎیﺴﻪ درون‌ﮔﺮوهی ﻧﺸﺎن داد ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ ﺿﺮیﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮات (CV) ﺑﯿﺎن ژن VEGF در ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ تمرین (P‌<0/0001)، ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ (P‌‌=‌0/0004) و ‌‌ﮔﺮوه تمرین+ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ (P‌<0/0001) در ﻣﻘﺎیﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ اﻓﺰایﺶ یﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ.
ﮔﺮوه تمرین+ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ از ﻧﻈﺮ آﻣﺎری در ﻣﻘﺎیﺴﻪ ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ تمرین (P‌=‌0/0181) و ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ (P‌<0/0495) اﻓﺰایﺶ معنی‌داری را ﻧﺸﺎن داد. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ تمرین هیچ اﺧﺘﻼف آﻣﺎری معنی‌داری را ﺑﺎ ﮔﺮوه ﻓﻘﻂ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻧﺸﺎن ﻧﺪاد (P‌=0/9999) (تصویر شماره 3). 


 

ﺑﺤﺚ

ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ تمرین دوره‌ای و ﻣﺼﺮف داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮ ﺑﯿﺎن ژن VEGF و FGF21 در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﻧﺴﺪاد ﺷﺮیﺎن ﮐﺮوﻧﺮ پرداخت. ﻧﺘﺎیﺞ ﻧﺸﺎن داد ﻧﺴﺒﺖ ﺑﯿﺎن ژن VEGF و FGF21 در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﻧﺴﺪاد ﺷﺮیﺎن ﮐﺮوﻧﺮ ﭘﺲ از یﮏ دوره تمرین ﻣﺘﻨﺎوب همراه ﺑﺎ ﻣﺼﺮف داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ اﻓﺰایﺶ یﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. 
از ﻧﻈﺮ آﻣﺎری، ﺗﻔﺎوت معنی‌داری ﺑﯿﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ تمرین دوره‌ای و ﻣﺼﺮف داﻧﻪ‌های ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻣﺸﺎهده ﻧﺸﺪ. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، ﮔﺮوه ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ (تمرین+‌ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ) اﻓﺰایﺶ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ را ﻧﺸﺎن داد. اﻋﻀﺎی ﺧﺎﻧﻮاده FGF دارای یﮏ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ درون‌ﺳﻠﻮﻟﯽ، ﭘﺎراﮐﺮیﻦ و ﻏﺪد درون‌ریﺰ ﺑﺎ ﺗﺄﺛﯿﺮات ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴﻢ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‌های ﺑﺎﻟﻘﻮه ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ هستند. 
ﺷﻮاهدی وﺟﻮد داﺷﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ اﻋﻀﺎی ﺧﺎﻧﻮاده ﻏﺪد درون‌زا ﺑﺎ ﻣﺎرﮐﺮهای ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮑﯽ و ﭘﯿﺶ‌آﮔﻬﯽ CAD و ﭘﯿﺎﻣﺪهای ایﻦ ﺑﯿﻤﺎری ارﺗﺒﺎط دارﻧﺪ. FGF21 ﻋﻀﻮ ﺟﺪیﺪی از ﺧﺎﻧﻮاده FGF اﺳﺖ که ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﺎﻟﻘﻮه ﻧﻘﺸﯽ اﺳﺎﺳﯽ در ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ و ﺑﻪ‌ﺧﺼﻮص ﺗﺼﻠﺐ ﺷﺮایﯿﻦ دارد. 
ﺳﻄﺢ FGF21 ﺑﻪ ﺷﺪت ﺑﺎ ﺧﻄﺮ ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ و ﺷﺮایﻄﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻠﺴﺘﺮول ﺧﻮن، ﻓﺸﺎر ﺧﻮن ﺑﺎﻻ، دیﺎﺑﺖ و ﭼﺎﻗﯽ در اﻧﺴﺎن ارﺗﺒﺎط دارد. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، اﺛﺮات ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﮑﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ FGF21 ﻗﺒﻼً در ﻣﺪل‌‌های آزﻣﺎیﺸﯽ و ﺣﯿﻮاﻧﯽ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه اﺳﺖ. 
این‌ها ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهند ﮐﻪ FGF21 ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﺛﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﯽ ﺑﺮ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ ﮐﺎهش ﺧﻄﺮ ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ. ﺷﻮاهدی در ﻣﻮرد اﺛﺮ ﻣﺤﺎﻓﻈﺘﯽ FGF21 در آﺳﯿﺐ اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل و ﺗﺼﻠﺐ ﺷﺮایﯿﻦ از ﻃﺮیﻖ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﭘﻼک و آﺳﯿﺐ ایﺴﮑﻤﯿﮏ ﻣﯿﻮﺳﯿﺖ‌های ﻗﻠﺒﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ اﺳﺘﺮس اﮐﺴﯿﺪاﺗﯿﻮ وﺟﻮد دارد [9]. 
ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، در دﻧﯿﺎی اﻣﺮوز ﮐﻪ ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده روزاﻓﺰون از ﻓﻨﺎوری و زﻧﺪﮔﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﮑﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه اﺳﺖ، ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺪﻧﯽ ﮐﻤﺘﺮی ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﺪرن وﺟﻮد دارد. ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻧﺎﺷﯽ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺑﺪﻧﯽ ﮐﻢ در ﺣﺎل اﻓﺰایﺶ اﺳﺖ و ﺷﺎیﻊ‌ﺗﺮیﻦ آن‌ها ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ ـ ﻋﺮوﻗﯽ اﺳﺖ [24].
سطح FGF21 در ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ اﻓﺰایﺶ ﻣﯽ‌یﺎﺑﺪ [15]. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻧﺸﺎن دادند اﻓﺰایﺶ ﺳﻄﺢ ﺳﺮم و ﺑﯿﺎن ژن FGF21 در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ در درﺟﻪ اول ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﻮﻟﯿﺪ ایﻦ هورﻣﻮن در ﻣﯿﺎن ﺳﻠﻮل‌های ﮐﺒﺪی اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﻓﺰایﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﮔﻠﻮﮐﺎﮔﻮن ﺑﻪ اﻧﺴﻮﻟﯿﻦ (اﻓﺰایﺶ ﮔﻠﻮﮐﺎﮔﻮن و ﮐﺎهش اﻧﺴﻮﻟﯿﻦ) ارﺗﻘﺎ ﻣﯽ‌یﺎﺑﺪ [16]. 
ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺎ ﺷﺪت زیﺎد (HIIt) ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ FGF21 ﺳﺮم را اﻓﺰایﺶ دهد، در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺎ ﺷﺪت ﻣﺘﻮﺳﻂ (MIIT) هیچ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ روی ایﻦ هورﻣﻮن ﻧﺪارد [15 ،11]. ﺑﯿﺎن و ﺗﺮﺷﺢ FGF21 ﺑﺎ ﺑﯿﺎن ﺑﯿﺶ از ﺣﺪ Akt1 ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﯽ‌ﺷﻮد. 
در ﻣﻮرد ﻓﻌﺎل‌ﺳﺎزی Akt1 ﭘﺲ از ﺗﻤﺮیﻨﺎت ﺑﺪﻧﯽ،   تیلور چاونل و همکاران اﺧﯿﺮاً ﻧﺸﺎن دادند HIIT ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﻌﺎل‌ﺳﺎزی ﺑﺎﻻﺗﺮ Akt1 ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ MIIT ﻣﯽ‌ﺷﻮد؛ ﺑﻨﺎﺑﺮایﻦ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽ رﺳﺪ اﻓﺰایﺶ ﺑﯿﺎن FGF21 در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﻤﺮیﻦ دوره‌ای ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻓﻌﺎل‌ﺳﺎزی Akt1 اﺳﺖ [25]. 
یﺎﻓﺘﻪ‌های ﺣﺎﺿﺮ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت [25 ،‌18 ،13]ﺳﺎزﮔﺎر و ﺑﺎ ﺑﺮﺧﯽ دیﮕﺮ ﻧﺎﺳﺎزﮔﺎر اﺳﺖ [26]. ﻋﺪم ﺗﻄﺎﺑﻖ یﺎﻓﺘﻪ‌ها ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی ژﻧﺘﯿﮑﯽ ﻋﻮاﻣﻠﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ FGF21 و VEGF و ﺑﺎﻓﺖ اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی‌ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻟﻮیﺪ و همکاران، آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﻋﻀﻼت اﺳﮑﻠﺘﯽ را در ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺗﻤﺮیﻦ ﺑﺪﻧﯽ ﺑﺮای ﺑﻪ دﺳﺖ آوردن آﮔﺎهی از روﻧﺪ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﺮدند. ﻧﺘﺎیﺞ ﻧﺸﺎن داد در ﮔﺮوه تمرین، VEGF در ﻣﺪت دوازده روز ﺑﺮای 3 تا 6 ﺑﺎر اﻓﺰایﺶ یﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل‌، هیچ ﺗﻐﯿﯿﺮی در ﮔﺮوه ﮐﻨﺘﺮل ﻣﺸﺎهده ﻧﺸﺪ [27]. 
ﺷﻮاهدی وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽ‌دهد در ﺷﺮایﻂ ایﺴﮑﻤﯿﮏ و هیپوﮐﺴﯽ، ﻓﺎﮐﺘﻮر اﻟﻘﺎی هیپوﮐﺴﯽ (HIF1) اﻓﺰایﺶ یﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﻓﻌﺎل‌ﺳﺎزی HIF-1 ﺳﺎزﮔﺎری ﻋﻤﻠﮑﺮدی را آﻏﺎز ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ (ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺜﺎل ﺑﯿﺎن ژن VEGF‌) ﮐﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ اﺛﺮات ﺳﻮء ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ در ﻣﻌﺮض هیپوﮐﺴﯽ را ﮐﺎهش دهد. 
پس از ﺗﺮﺷﺢ‌، HIF-1 ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﻋﻨﺎﺻﺮ واﮐﻨﺶ هیپوﮐﺴﯽ (HRE) واﻗﻊ در ژن‌های هدف هسته را ﺗﺸﺨﯿﺺ دهد. واﮐﻨﺶ HIF-1 و HRE روﻧﻮیﺴﯽ از ژن‌های هدف (آن‌هایﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ VEGF ﻣﺮﺑﻮط هستند) را آﻏﺎز ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ [28]. 
ﺑﻪﻃﻮرﮐﻠﯽ‌، همان‌طور ﮐﻪ یﺎﻓﺘﻪ‌های ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺎن داد، اﺣﺘﻤﺎﻻً هیپوﮐﺴﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﺗﻤﺮیﻦ دوره‌ای ﻣﺴﯿﺮهای ﭘﯿﺶ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ را ﻓﻌﺎل ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ. ﺑﻪ ﻋﻨﻮان یﮏ ﻧﺘﯿﺠﻪ از ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ ﺗﻤﺮیﻦ، ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﺠﺪد VEGF و FGF21 ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻣﺤﺮک‌های ﻗﻮی آﻧﮋیﻮژﻧﺰ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎد. 
ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻧﺸﺎن دادند در ﺑﯿﻤﺎران ﻗﻠﺒﯽ، ایﺮوﺑﯿﮏ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎیﺮ ﺗﻤﺮیﻨﺎت روی ﻋﻤﻠﮑﺮد اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل ﻣؤﺛﺮﺗﺮ اﺳﺖ. ایﻦ ﺗﻤﺮیﻦ‌ها ﺗﻮاﻧﺴﺘﻨﺪ ﮔﺸﺎدی ﻋﺮوق ﻧﺎﺷﯽ از ﺟﺮیﺎن ﺧﻮن را ﺑﺮای 1 تا 5 درصد اﻓﺰایﺶ دهند [29]. ﺗﻤﺮیﻦ ﺗﻨﺎوﺑﯽ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﻋﻮدهای ﻣﺘﻨﺎوب ﻣﻮﺿﻌﯽ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰایﺶ ﺗﻨﺶ ﺑﺮﺷﯽ ﻣﯽ‌ﺷﻮد [30]. 
ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، ﻃﺒﻖ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت اﺧﯿﺮ، ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﺛﺮات ﺿﺪﺗﺼﻠﺐ ﺷﺮایﯿﻦ، ﺿﺪاﻟﺘﻬﺎب و آﻧﺘﯽ‌اﮐﺴﯿﺪان ﻣﻌﺮوف اﺳﺖ [31]. یﺎﻓﺘﻪ‌های پژوهشی ﻧﺸﺎن داد ﻣﺼﺮف داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ همراه ﺑﺎ ورزش ﺷﻨﺎ، ﻋﻼوه ﺑﺮ ﺑﻬﺒﻮد ﭘﺎراﻣﺘﺮهای دیﺎﺑﺖ، ﺗﺄﺛﯿﺮ درﻣﺎﻧﯽ ﺷﺪیﺪی در ﮐﺎهش ﮐﻠﺴﺘﺮول و اﻧﺴﺪاد ﺷﺮیﺎن دارد [2]. 
همچنین ﻣﺸﺨﺺ ﺷﺪه ﮐﻪ اﻓﺮاد ﭼﺎق ﺑﺎ ﺑﺎﻓﺖ ﭼﺮﺑﯽ ﺑﺎﻻ ﺑﺎیﺪ ﺑﺴﺘﺮ ﻋﺮوﻗﯽ ﮔﺴﺘﺮده‌ﺗﺮی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺗﺎ ﮔﺮدش ﺧﻮن اﻣﮑﺎن‌ﭘﺬیﺮ ﺷﻮد؛ ﺑﻨﺎﺑﺮایﻦ ایﻦ ﺳﺎزﮔﺎری ﺑﺎ تمرین و ﻣﺼﺮف ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ در ﻃﻮﻻﻧﯽ‌ﻣﺪت، ﺗﺼﻠﺐ ﺷﺮایﯿﻦ را ﺑﻬﺒﻮد ﺑﺨﺸﺪ. 
ﺑﺎ ایﻦ ﺣﺎل، ﻧﯿﺎز ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و‌سیعﺗﺮ در ایﻦ ﻣﻮرد وﺟﻮد دارد. اﮔﺮﭼﻪ هیچ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﯽ در ﻣﻮرد ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﺮ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ وﺟﻮد ﻧﺪارد، اﻣﺎ ﻧﺸﺎن داده ﺷﺪه ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ از ﭘﺎراﻣﺘﺮهای آن، از ﺟﻤﻠﻪ ﮔﺮوهی از ﻓﻨﻞ‌ها ﺑﺎ وزن ﻣﻮﻟﮑﻮلی ﭘﺎیﯿﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ ویﮋه‌ای در درﻣﺎن ﺑﯿﻤﺎری‌های ﻗﻠﺒﯽ دارﻧﺪ. 
ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺗﻮاﻧﺎیﯽ ﻓﻼوﻧﻮﺋﯿﺪها در ﻣﻬﺎر ﭘﺮاﮐﺴﯿﺪاﺳﯿﻮن ﻟﯿﭙﯿﺪها و ﻣﺤﺎﻓﻈﺖ در ﺑﺮاﺑﺮ اﺳﺘﺮس ﺿﺪ اﮐﺴﯿﺪاﺗﯿﻮ، اﺛﺮ ﺿﺪ اﮐﺴﯿﺪانی ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ را اﺛﺒﺎت ﮐﺮده‌اﻧﺪ. ﻓﻼوﻧﻮﺋﯿﺪها ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺮﺧﯽ از ﻣﺮاﺣﻞ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻬﺎﺟﺮت ﺳﻠﻮﻟﯽ و ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺗﻮﺑﻮل ﻣﯿﮑﺮو ﮐﺎﭘﯿﻼری را ﺗﻨﻈﯿﻢ ﮐﻨﻨﺪ [32]. اﺛﺮ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ در ﺑﻬﺒﻮد ﻋﻤﻠﮑﺮد هوازی ﺣﺪاﮐﺜﺮ و زیﺮ ﺣﺪاﮐﺜﺮ اﺛﺒﺎت ﺷﺪه اﺳﺖ [33].
همچنین، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت یادشده ﻧﺸﺎن دادند ﻋﺼﺎره ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺷﺎﺧﺺ آﺗﺮوژﻧﯿﮏ را ﮐﺎهش ﻣﯽدهد. ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﺣﺎوی ﺳﺎﭘﻮﻧﯿﻦ‌های ﺗﻠﺨﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺮوﺗﻮدیﻮﺳﯿﻦ اﺳﺖ. ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‌ای از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺗأﺛﯿﺮ دیﻮﺳﮋﻧﯿﻦ (ﻧﻮﻋﯽ ﭘﺮوﺗﻮدیﻮﺳﯿﻦ و دیﻮﺳﯿﻦ) در ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﯿﺴﻢ ﻟﯿﭙﯿﺪها و ﮔﻠﻮﮐﺰ را اﺛﺒﺎت ﮐﺮده‌اﻧﺪ. 
دیﻮﺳﮋﻧﯿﻦ ﺳﻄﺢ گیرنده فعال کننده پرولیفراسیون پروکسیزوم آلفا (PPARY) را در ﺑﺎﻓﺖ ﺳﻔﯿﺪ اﻓﺰایﺶ داده و ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻤﺎیﺰ ﺳﻠﻮل ﻣﯽ‌ﺷﻮد و اﻧﺪازه ﺳﻠﻮل‌های ﭼﺮﺑﯽ را ﮐﺎهش ﻣﯽ‌دهد. ایﻦ اﻣﺮ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰایﺶ ﺗﺮﺷﺢ آدیﭙﻮﻧﮑﺘﯿﻦ ﻣﯽ‌ﺷﻮد ﮐﻪ از اﻟﺘﻬﺎب در ﺳﻠﻮل‌های ﭼﺮﺑﯽ ﺟﻠﻮﮔﯿﺮی ﻣﯽ‌ﮐﻨﺪ. ﻋﻼوه ﺑﺮ ایﻦ، دیﻮﺳﮋﻧﯿﻦ ﺳﻄﺢ ﺗﺮی‌ﮔﻠﯿﺴﯿﺮیﺪ و ﺑﯿﺎن mRNA را در ژن‌های ﻟﯿﭙﻮژﻧﺘﯿﮏ ﮐﺎهش ﻣﯽ‌دهد [20]. 

ﻧﺘﯿﺠﻪگیری

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ یﺎﻓﺘﻪ‌های ﺣﺎﺿﺮ ﻣﯽ‌ﺗﻮان ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﺮﻓﺖ ﮐﻪ اﻓﺰایﺶ CV در ﺑﯿﺎن ژن VEGF و FGF21 در ﮔﺮوه‌های ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﭘﯿﺶ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﺳﻠﻮل‌های اﻧﺪوﺗﻠﯿﺎل ﻣﯽ‌ﺷﻮد. HIIT ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺎزﮔﺎری ﺳﺮیع‌تر ﺑﺎ ﺗﻤﺮیﻨﺎت ﺗﻨﺎوﺑﯽ هوازی در ﺑﺪن ﺷﻮد. ﻧﺘﺎیﺞ ﻧﺸﺎن داد ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ از تمرین دوره‌ای و ﻣﺼﺮف داﻧﻪ ﺷﻨﺒﻠﯿﻠﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ اﻓﺰایﺶ CV در ﺑﯿﺎن ژن FGF21 و VEGF ﺷﺪه و اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻣﯽ‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﺜﺒﺖ ﺑﺮ ﻣﺴﯿﺮ ﭘﯿﺶ آﻧﮋیﻮژﻧﺰ در ﺑﯿﻤﺎران ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻪ اﻧﺴﺪاد ﺷﺮیﺎن ﮐﺮوﻧﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﺜﺒﺖ ﺑﮕﺬارد. یﮑﯽ از ﻣﺤﺪودیﺖ‌های ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺣﺎﺿﺮ، اﻧﺪازه ﻧﻤﻮﻧﻪ ﮐﻮﭼﮏ و اﻧﺪازه‌ﮔﯿﺮی ﺷﺎﺧﺺ‌های آﻧﮋیﻮژﻧﺰ ﻣﺤﺪود ﺑﻮد. برای آگاهی از مکانیسم‌های  اثر تمرین و مصرف دانه شنبلیله به طیف بیشتری از شاخص‌ها در  تحقیقات نیازمندیم

ملاحظات اخلاقی

پیروی از اصول اخلاق پژوهش

ایﻦ ﭘﺮوژه ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻤﯿﺘﻪ اﺧﻼق داﻧﺸﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﯽ ﺑﺎﺑﻞ (ﮐﺪ ﺗﺼﻮیﺐ: #‌‌1398.091 .IR.IAU.BABOL.REC) ﺗﺄیﯿﺪ ﺷﺪه اﺳﺖ.

حامی مالی

 تمام نویسندگان در طراحی، اجرا و نگارش همه بخش‌های پژوهش حاضر مشارکت داشته‌اند.

مشارکت نویسندگان

 تمام نویسندگان در طراحی، اجرا و نگارش همه بخش‌های پژوهش حاضر مشارکت داشته‌اند.

تعارض منافع

بنابر اظهار نویسندگان این مقاله تعارض منافع ندارد.

References

  1. Szabó K, Gesztelyi R, Lampé N, Kiss R, Remenyik J, Pesti-Asbóth G, et al. Fenugreek (Trigonella foenum-graecum) seed flour and diosgenin preserve endothelium-dependent arterial relaxation in a rat model of early-stage metabolic syndrome. International Journal of Molecular Sciences. 2018; 19(3):798. [DOI:10.3390/ijms19030798] [PMID] [PMCID]
  2. Arshadi S, Azarbayjani MA, Hajiaghaalipour F, Yusof A, Peeri M, Bakhtiyari S, et al. Evaluation of Trigonella foenum-graecum extract in combination with swimming exercise compared to glibenclamide consumption on type 2 Diabetic rodents. Food & Nutrition Research. 2015; 59:29717. [DOI:10.3402/fnr.v59.29717] [PMID] [PMCID]
  3. Kruse R, Vienberg SG, Vind BF, Andersen B, Højlund K. Effects of insulin and exercise training on FGF21, its receptors and target genes in obesity and type 2 diabetes. Diabetologia. 2017; 60(10):2042-51. [DOI:10.1007/s00125-017-4373-5] [PMID]
  4. Joo CH, Allan R, Drust B, Close GL, Jeong TS, Bartlett JD, et al. Passive and post-exercise cold-water immersion augments PGC-1α and VEGF expression in human skeletal muscle. European Journal of Applied Physiology. 2016;116(11-12):2315-26. [DOI: 10.1007/s00421-016-3480-1]
  5. Morland C, Andersson KA, Haugen ØP, Hadzic A, Kleppa L, Gille A, et al. Exercise induces cerebral VEGF and angiogenesis via the lactate receptor HCAR1. Nature Communications. 2017; 8:15557. [DOI:10.1038/ncomms15557] [PMID] [PMCID]
  6. Gibala MJ. [High-intensity interval training: New insights (Chinese)]. Chinese Sports Medicine. 2008; 3. https://www.cnki.com.cn/Article/CJFDTotal-YDYX200803031.htm
  7. Myllyharju J, Koivunen P. Hypoxia-inducible factor prolyl 4-hydroxylases: Common and specific roles. Biological Chemistry. 2013; 394(4):435-48. [DOI:10.1515/hsz-2012-0328] [PMID]
  8. Rezaei R, Nourshahi M, Bigdeli MR, Khodagholi F, Haghparast A. [Effect of eight weeks continues and HIIT exercises on VEGF-A and VEGFR-2 levels in stratum, hippocampus and cortex of wistar rat brain (Persian)]. Physiology of Sport and Physical Activity. 2015; 8(2):1213-21. https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=604098
  9. Domouzoglou EM, Naka KK, Vlahos AP, Papafaklis MI, Michalis LK, Tsatsoulis A, et al. Fibroblast growth factors in cardiovascular disease: The emerging role of FGF21. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology. 2015; 309(6):H1029-38. [DOI:10.1152/ajpheart.00527.2015] [PMID] [PMCID]
  10. Luo Y, McKeehan WL. Stressed Liver and Muscle Call on Adipocytes with FGF21. Frontiers in Endocrinology. 2013; 4:194. [DOI:10.3389/fendo.2013.00194] [PMID] [PMCID]
  11. Iglesias P, Selgas R, Romero S, Díez JJ. Mechanisms In Endocrinology: Biological role, clinical significance,and therapeutic possibilities of the recently discovered metabolic hormone fibroblastic growth factor 21. European Journal of Endocrinology. 2012; 167(3):301-9. [DOI:10.1530/EJE-12-0357] [PMID]
  12. Poher AL, Altirriba J, Veyrat-Durebex C, Rohner-Jeanrenaud F. Brown adipose tissue activity as a target for the treatment of obesity/insulin resistance. Frontiers in Physiology. 2015; 6:4. [DOI:10.3389/fphys.2015.00004] [PMID] [PMCID]
  13. Chau MD, Gao J, Yang Q, Wu Z, Gromada J. Fibroblast growth factor 21 regulates energy metabolism by acti-vating the AMPK-SIRT1-PGC-1alpha pathway. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 2010; 107(28):12553-8. [DOI:10.1073/pnas.1006962107] [PMID] [PMCID]
  14. Scalzo RL, Peltonen GL, Giordano GR, Binns SE, Klochak AL, Paris HL, et al. Regulators of human white adipose browning: evidence for sympathetic control and sexual dimorphic responses to sprint interval training. PLoS One. 2014; 9(6):e90696. [DOI:10.1371/journal.pone.0090696] [PMID] [PMCID]
  15. Jeon JY, Choi SE, Ha ES, Kim TH, Jung JG, Han SJ,  et al. Association between insulin resistance and impairment of FGF21 signal transduction in skeletal muscles. Endocrine. 2016; 53(1):97-106. [DOI:10.1007/s12020-015-0845-x]
  16. Hansen JS, Pedersen BK, Xu G, Lehmann R, Weigert C, Plomgaard P. Exercise-induced secretion of FGF21 and follistatin are blocked by pancreatic clamp and impaired in type 2 diabetes. The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 2016; 101(7):2816-25. [DOI:10.1210/jc.2016-1681] [PMID]
  17. Tanimura Y, Aoi W, Takanami Y, Kawai Y, Mizushima K, Naito Y, et al. Acute exercise increases fibroblast growth factor 21 in metabolic organs and circulation. Physiological Reports. 2016; 4(12):e12828. [DOI:10.14814/phy2.12828] [PMID] [PMCID]
  18. Barari A, Bashiri J, Sarabandi M. [The effect of circuit resistance training combined with ginseng supplementation level of VEGF and PDGF in inactive females (Persian)]. Medical Journal of Tabriz University of Medical Sciences and Health Services. 2015; 37(5):6-13. https://mj.tbzmed.ac.ir/Article/9821
  19. Heshmat-Ghahdarijani K, Mashayekhiasl N, Amerizadeh A, Teimouri Jervekani Z, Sadeghi M. Effect of fenugreek consumption on serum lipid profile: A systematic review and meta-analysis. Phytotherapy research. 2020; 34(9):2230-45. [DOI:10.1002/ptr.6690]
  20. Yousefi E, Zavoshy R, Noroozi M, Jahani Hashemi H, Zareiy S, Alizadeh K, et al. [Effect of oral administration of fenugreek seeds powdered on lipid profile (Persian)]. Ebnesina. 2015; 17(1):33-8. https://www.sid.ir/en/Journal/ViewPaper.aspx?ID=482303
  21. Wani SA, Kumar P. Fenugreek: A review on its nutraceutical properties and utilization in various food products. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences. 2018; 17(2):97-106. [DOI:10.1016/j.jssas.2016.01.007]
  22. Naghibi S, Maleki J. [The effect of exercise training on anaerobic threshold and exercise tolerance in patients with coronary artery disease (Persian)]. Social Research. 2011; 4(11):17-33. https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?ID=259157
  23. Pereira JA, Oliveira I, Sousa A, Valentao P, Andrade PB, Ferreira ICFR, et al. Walnut (Juglans regia) leaves: phenolic compound, antibacterial activity and antioxidant potential of different cultivars. Food and Chemical Toxicology. 2007; 45(11):2287-95. [DOI:10.1016/j.fct.2007.06.004] [PMID]
  24. Subasi SS, Gelecek N, Ozdemir N, Ormen M. Influences of acute resistance and aerobic exercises on plasma homocysteine level and lipid profiles. Turkish Journal of Biochemistry-Turk Biyokimya Dergisi. 2009; 34(1):9-14. https://www.researchgate.net/publication/253019662_Influences_of_acute_resistance_and_aerobic_exercises_on_plasma_homocysteine_level_and_lipid_profiles
  25. Chavanelle V, Boisseau N, Otero YF, Combaret L, Dardevet D, Montaurier C, Delcros G, et al. Effects of high-intensity interval training and moderate-intensity continuous training on glycaemic control and skeletal muscle mitochondrial function in db/db mice. Scientific Reports. 2017; 7(1):1-0. [DOI:10.1038/s41598-017-00276-8] [PMID] [PMCID]
  26. Czarkowska-Paczek B, Zendzian-Piotrowska M, Bartlomiejczyk I, Przybylski J, Gorski J. The influence of physical exercise on the generation of TGF-β1, PDGF-AA, and VEGF-A in adipose tissue. European Journal of Applied Physiology. 2011; 111(5):875-81. [DOI:10.1007/s00421-010-1693-2] [PMID] [PMCID]
  27. Lloyd PG, Prior BM, Li H, Yang HT, Terjung RL. VEGF receptor antagonism blocks arteriogenesis, but only partially inhibits angiogenesis, in skeletal muscle of exercise-trained rats. American Journal of Physiology-Heart and Circulatory Physiology. 2005; 288(2):H759-68. [DOI:10.1152/ajpheart.00786.2004] [PMID]
  28. Kordi MR, Nekouei A, Shafiee A, Hadidi V. [The effect of eight weeks high intensity aerobic continuous and interval training on gene expression of vascular endothelial growth factor in soleus muscle of healthy male rats (Persian)]. Arak Medical University Journal. 2015; 18(8):53-62. https://www.sid.ir/en/journal/ViewPaper.aspx?id=531101
  29. Ghardashi Afousi AR, Gaeini A, Gholami Borujeni B. [The effect of aerobic interval training on endothelial vasculature function in type 2 diabetes patient (Persian)]. Iranian Journal of Rehabilitation Research. 2016; 2(3):27-39. http://ijrn.ir/article-1-215-en.html
  30. Wisloff U, Stoylen A, Loennechen JP, Bruvold M, Haram PM, Tjonna AE, et al. Superior cardiovascular effect of aerobic interval-training versus moderate continuous training in elderly heart failure patients: 651May 31 8: 15 AM-8: 30 AM. Medicine & Science in Sports & Exercise. 2007; 39(5):S32. [DOI:10.1249/01.mss.0000273010.06226.99]
  31. Emtiazy M, Oveidzadeh L, Habibi M, Molaeipour L, Talei D, Jafari Z, et al. Investigating the effectiveness of the Trigonella foenum-graecum L.(fenugreek) seeds in mild asthma: A randomized controlled trial. Allergy, Asthma & Clinical Immunology. 2018; 14:19. [DOI:10.1186/s13223-018-0238-9] [PMID] [PMCID]
  32. Nisari M, Alpa S, Yilmaz S, Inanc N. Effects of fenugreek extract on total antioxidant/oxidant status at ehrlich ascites tumor bearing mice. European Journal of Management Issues. 2020; 4(1):116-22. [DOI:10.14744/ejmi.2020.17680]
  33. Goh Zhong Sheng J. Effects of curcumin and fenugreek soluble fiber supplements on submaximal and maximal aerobic performance indices in untrained college-aged subjects [MSc. Thesis]. Kentucky: University of Kentucky; 2019. [DOI:10.13023/etd.2019.465.]
نوع مطالعه: پژوهشی | موضوع مقاله: مطالعه بيماری‌ها
دریافت: 1399/6/26 | پذیرش: 1399/8/10 | انتشار: 1400/1/12

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله علمی پژوهشی افق دانش می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | The Horizon of Medical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb